محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
546
تحفه خانى ( فارسى )
[ 196 ] مقاله در بيان اورام مقعد و شقاق ببايد دانست كه مقعد را گاه ورمى حادث مىشود حار كه آن غير ورم بواسير است و از بواسير معدوديست و شقاق نيز عارض مىشود و علامت او تپ تيز است و درد قوى و سوزاك در محل ورم و علاج درين مقام فصد است و اخراج خون بحسب قوت و طاقت و واجب و خوردن جلاب هر صباح از عناب ده عدد و آلوى بخارا و يا سياه ده عدد اول عناب را قدرى آب بايد طبخ كرد و از كرپاس گذرانيده صافى ساخته بست مثقال قند هفت مثقال ترنجبين صافى به آن آميخته نيمگرم بر نهار اختيار بايد كرد و غذا ماء الشعير كه مراد كشك جو است و يا ماش مقشّر با شيرهء مغز بادام بايد داد ضماد بر وضع وجع از بنفشه خشك و برگ خطمى و عنب الثعلب و خبازى از هريك برابر آن ديگر مجموع ادويه در قدرى آب كه كافى باشد طبخ كرده مهرّا ساخته و اندك روغن گل يا روغن بنفشه به آن آميخته نيك صلايه بايد كرد تا همچو مرهم شود و نيمگرم بر موضع ورم بايد نهاد و يا ضماد ازين تركيب بايد نهاد روغن گل و سفيدى تخممرغ و به وزن طسوجى افيون در آن انداخته نيك صلايه كرده نيمگرم بر آن ورم بايد نهاد اگر اين تركيب صلايه در هاون اسرب كه دسته همه از سرب باشد كنند نفع بليغ دارد و يا مرهم اسفيداج بر آن بايد نهاد و اسفيداج بر انواع مىباشد اما درين مقام به اين اجزا بايد انداخت كندر يك مثقال و اسفيداج قلعى سه و نيم مثقال و انزروت يك مثقال و روغن گل پانزده مثقال و موم چهار